Peyama Azadi Manset
Σύνδρομο τανζιμάτ
Πολύ μελάνι έχει σπαταληθεί τους δύο (τουλάχιστον ) τελευταίους μήνες στον εγχώριο τουρκικό τύπο σχετικά με τις «νέες» προτάσεις – διεκδικήσεις της φιλο – κουρδικής παράταξης DTP στα πλαίσια της κυβερνητικής επαναδιευθέτησης του κουρδικού ζητήματος μετά τις δημοτικές εκλογές του Μαρτίου. Η φιλο – ισλαμική, κυβέρνηση του ΑΚΡ, μετά τη σημαντική απώλεια ψήφων στη νοτιοανατολική περιφέρεια, υιοθετεί εκ νέου τη γνώριμη πολιτική των μεταρρυθμίσεων («καθαγιασμένη» είτε στο όνομα της ευρύτερης ευρωπαϊκής προοπτικής, είτε στη γνωστή πεπατημένη του εκσυγχρονιστικού κεμαλισμού –σύνδρομο τανζιμάτ), αποσκοπώντας στην κουρδική υποστήριξη.
Κυβερνητικός στόχος, εξάλλου δεν υπήρξε ποτέ η (κατά πολλούς) ρήξη του κανόνα –κεμαλισμού (θεμελίωση μια νέας ισλαμικής/φιλο –ισλαμικής τάξης πραγμάτων και η ακόλουθη υπονόμευση της πάγιας κανονιστικής δύναμης, του στρατού). Αντιθέτως, η ίδια η (ενστικτώδης) πολιτική επιβίωση της φιλο –ισλαμικής του ΑΚΡ επιτάσσει μια χομπσιανή πολιτική par excellence, κύριος άξονας της οποίας (ήδη από το 2002) είναι η «κουρδική» προσέγγιση. Η ισχυροποίηση της επισφαλούς (μετά τις συνεχείς στρατιωτικές καταγγελίες για παύση) θέσης της φιλο – ισλαμικής κυβέρνησης έχει ανάγκη μια μετριοπαθή κουρδική κοινοβουλευτική αντιπολίτευση. Οι προωθούμενες συνταγματικές – νομοθετικές αλλαγές του ΑΚΡ με στόχο την πολιτική του ενδυνάμωση – παγίωση (κάνοντας δυσκολότερη την παύση ενός κόμματος εξουσίας) είναι άμεσα εξαρτημένες από την κοινοβουλευτική μειοψηφική συναίνεση του κουρδικού DTP (είναι γνωστό ότι και «αριθμητικά» η κουρδική «επιδοκιμασία» είναι αναγκαία : το ΑΚΡ έχοντας 337 βουλευτές χρειάζεται τουλάχιστον 30 επιπλέον, για να επιτύχει νομοθετικές αλλαγές δίχως δημοψήφισμα). Οι τελευταίες, συνεπώς, εξαγγελίες του Erdogan (Ιούνιος ’09) για ψήφιση νέων μεταρρυθμιστικών πακέτων από τη νέα νομοθετική περίοδο διακυβέρνησης του ΑΚΡ (από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο), ευνοϊκών προς τους «μειοψηφούντες», παγιώνουν έτσι τη γνώριμη «φιλο – κουρδική» πολιτική με κύριο στόχο την ίδια την κοινοβουλευτική εδραίωση της κυβέρνησης.
Στον ίδιο πολιτικό άξονα, όμως, (συνεχής αναπαραγωγή ενός αόριστου σοσιαλίζοντα μετριοπαθούς πολιτικού λόγου), είναι το ίδιο «γνώριμη» και η κουρδική κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, αδυνατώντας όπως φαίνεται να προκαλέσει (εφόσον το θέλει), βρισκόμενη εκ νέου μετά τα εκλογικά αποτελέσματα του Μαρτίου στην οριακή θέση διαιτητού, την κατάλληλη «εμπλοκή» στο όλο πολιτικό σύστημα.
Στην παρουσίαση των «νέων» προτάσεων – συνταγματικών προσεγγίσεων του DTP (κατά τη διάρκεια των επίσημων διαβουλεύσεων του κόμματος – Ιούνιος ‘ 09), του λεγόμενου «Δημοκρατικού Αυτόνομου Σχεδίου» – απάντηση στις εξαγγελίες Erdogan, διαβάζουμε, ουσιαστικά, τη γνωστή πολιτική θεώρηση του «κουρδικού», αρχής γενομένης και πολιτικά νομιμοποιημένης από το ΗΕΡ (επίσημο πολιτικό πρόγραμμα του 1990).
Το νέο «Σχέδιο» προτείνει αλλαγή των 3 πρώτων άρθρων του Συντάγματος με παράλληλα υιοθέτηση αυτού του 1921, με βασικά αιτήματα τα «γνωστά» εξής : «επίσημη» γλώσσα του κράτους την τουρκική, χρήση της κουρδικής στην εκπαίδευση, και προώθηση μιας διοικητικής αποκέντρωσης, εξετάζοντας πολιτικά μοντέλα, όπως αυτό της Ιταλίας, Ισπανίας και Γαλλίας.
Η υιοθέτηση του Συντάγματος του 1921 θα αντανακλά το γνωστό ιδεολόγημα» : ένα κράτος – μία σημαία, απορρίπτοντας το «ισοπεδοτικό» ένα έθνος – μία σημαία. Κατά την πολιτική νοοτροπία του DTP η επαναφορά του οθωμανικών μεταρρυθμίσεων, θα προάγει και την ακόλουθη διευθέτηση του «κουρδικού». Το κουρδικό ζήτημα τίθεται, έτσι, ξανά στα πλαίσια της γνωστής αριστερίζουσας ιδεολογικής φόρμουλας (αγκιστρωμένη στην τουρκική αριστερή θεώρηση και οπτική περί διευθέτησης του κουρδικού ζητήματος, επισημοποιημένης συνδικαλιστικά από την δεκαετία του ‘ 60), προσδιοριζόμενο ως αποτέλεσμα του γενικότερου ελλείμματος του εκδημοκρατισμού της χώρας, ζητώντας επίλυση μέσα από την αρχή των (εκάστοτε) κυβερνητικών μεταρρυθμίσεων.
Από το «σύνδρομο του τανζιμάτ» φαίνεται, δηλαδή, εκ νέου να διακατέχονται ταυτόχρονα τόσο το ΑΚΡ, όσο και η κουρδική κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.
Η επίκληση στην «οθωμανική αρχή των μεταρρυθμίσεων», μπορεί όμως να ωφελήσει και τους δύο (αντιμαχόμενους ; ) πολιτικούς εταίρους ; .. ή οδηγεί τον έναν αναπόφευκτα στην αναπαραγωγή ενός πολιτικού φαύλου κύκλου ;
10 Αυγούστου 2009